Certyfikaty

Najnowsze zdjęcia

Pierwsza Pomoc Przedmedyczna

Rodzaje ran i ich zabezpieczanie.

Otarcia - powstają przy stycznym działaniu na skórę tępego przedmiotu o szorstkiej powierzchni. W związku z uszkodzeniem licznych bardzo drobnych naczyń otarcia wyglądają początkowo znacznie niebezpieczniej niż to jest w rzeczywistości. W sumie krwawienie bywa niewielkie, lecz w następstwie uszkodzeń licznych delikatnych zakończeń nerwowych rany z otarcia są bardzo bolesne. Przy otarciach wydziela się bardzo obficie wysięk płynu surowiczego oraz w ranie znajdują się drobne ciała obce.
Postępowanie: jeśli otarcie nie jest na dużej powierzchni ciała, ranę można obmyć wodą z mydłem, nie stosujemy środków dezynfekujących. Całość zabezpieczamy opatrunkiem osłaniającym.

Rany cięte - rana cięta powstaje na skutek prostopadłego zadziałania na powierzchnię skóry ostrego przedmiotu o równych brzegach. Wskutek gładkiego przecięcia naczynia krwionośnego pozostają dłużej ziejące, powodujące silne krwawienie. Przy silniejszym urazie przecięciu mogą ulec wszystkie warstwy tkanek miękkich aż do kości. Tego rodzaju głębokie rany bywają często szeroko rozwarte. Silne krwawienia wypłukuje bakterie z rany, zmniejszając tym samym niebezpieczeństwo zakażenia.
Postępowanie: nie myjemy samej rany (oczyści się sama), bandażujemy opatrunkiem uciskowym.

Ciało obce w ranie - dopóki tkwi w ranie zapobiega zwykle krwawieniu z uszkodzonych tkanek, nierzadko tamponując rany. Dopiero po usunięciu otwierają się uciśnięte dotychczas duże naczynia krwionośne, wykazując groźny czasem krwotok. Dlatego przyjęto zasadę pierwszej pomocy, że nie usuwamy ciała obcych z ran.

Krwawienia z narządów wewnętrznych spowodowane uderzeniem - mogą objawiać się wypływaniem krwi na zewnątrz otworami naturalnymi ciała lub też mogą pozostawać niewidoczne - są to wylewy krwi do jam ciała, tzw. krwotoki wewnętrzne. Krew wypływająca z ust może pochodzić z płuc lub z przewodu pokarmowego. Krwotok płucny charakteryzuje się wypływaniem z ust krwi żywoczerwonej, pienistej. Chorego należy umieścić w pozycji półleżącej, na klatkę piersiową położyć worek z lodem. Krwotok żołądkowy objawia się wymiotami krwawymi, przy czym krew jest zwykle ciemna, czasem przypomina fusy od kawy. Chorego należy ułożyć wygodnie z lekko uniesionym tułowiem, na okolicę żołądka położyć zimny okład.

Rany szarpane - rany takie charakterystyczne mają nieregularne brzegi  i dodatkowe zranienia okolicznych tkanek. Rana szarpana dotyczy głównie skóry i bezpośrednio pod nią znajdujących się tkanek. Często następuje zaburzenie rany już w momencie urazu.
Postępowanie: ranę przemyć mydłem, które działa zabójczo na wirus wścieklizny i obficie wypłukać; założyć opatrunek osłaniający i bezzwłocznie udać się na konsultację lekarską w celu podania surowicy.

Oparzenia

Oparzeniami nazywa się uszkodzenia tkanek ciała powodowane zarówno działaniem wysokich temperatur, jak i aktywnych substancji chemicznych. Pod względem charakteru wywołanych skutków oparzenia niezależnie od ich przyczyny dzieli się na cztery stopnie, z których każdy wymaga odmiennego traktowania w zakresie pomocy doraźnej i późniejszego leczenia.

Oparzenia pierwszego stopnia charakteryzują się lokalnym zaczerwienieniem powierzchni skóry, niewielkim obrzękiem i bólem odczuwalnym przez poparzonego.
Oparzeniom drugiego stopnia towarzyszy ból znacznie silniejszy, wyraźniejszy obrzęk spowodowany wydzielaniem płynu surowiczego z tkanek (powstanie pęcherzy), uszkodzenie ścian naczyń krwionośnych; rumień skóry.
Oparzenie trzeciego stopnia zniszczeniu ulegają głębokie tkanki skóry wraz ze strukturami dodatkowymi, często uszkodzone są mięśnie znajdujące się pod skórą, spalone – występują obumarłe tkanki, które są częściowo śnieżnobiałe, lub brunatno czarne, brak jest często reakcji bólowej.                                                                                                                                          
Przy oparzeniach czwartego stopnia występują głębokie uszkodzenia ciała (obejmujące prócz skóry tkankę podskórną, a niekiedy też umieszczone pod nią tkanki i narządy (np. mięśnie i kości).

Pierwszym zadaniem podczas udzielania pomocy poparzonemu jest jego ochrona przed zagrożeniami mogącymi pogłębić rozmiary doznanej szkody, czyli przed dalszym działaniem wysokiej temperatury lub substancji chemicznych. Praktycznie sprowadza się to do:
ewakuacji poszkodowanego z miejsca wypadku,
wygaszenia płonącego na nim ubrania przy pomocy odpowiednich środków przeciwpożarowych (najwłaściwsze są koce gaśnicze),
udaremnienia mu poddania się charakterystycznym w takich sytuacjach odruchom ucieczki (poszkodowany w trakcie zabiegów gaśniczych i pierwszej pomocy medycznej powinien leżeć, gdyż taka pozycja nie sprzyja rozprzestrzenianiu się ognia na odzieży lub bardzo groźnemu zachłyśnięciu się płomieniem),
szybkiego usunięcia z ciała odzieży nadpalonej, nasączonej gorącym płynem lub szkodliwymi substancjami chemicznymi (w groźniejszych wypadkach zaleca się rozcinanie odzieży),
wezwania pomocy lekarskiej.
W dalszej kolejności z poparzonych kończyn należy zdjąć niezwłocznie wszelkie pierścionki, obrączki, bransolety i inne podobne przedmioty mogące powodować ucisk w trakcie powiększania się obrzęku. Zaraz po tym przystępuje się do schładzania poparzonych części ciała przez ich zanurzenie w wodzie lub polewanie bieżącą wodą. Czynności te powinny trwać przez około 15 minut lub do czasu ustąpienia bólu.
Jeśli oparzenie nastąpiło na skutek działania substancji chemicznych, konieczne jest ich niezwłoczne i całkowite spłukanie z powierzchni ciała strumieniem bieżącej wody. Otwarte rany powstałe w wyniku oparzenia zabezpiecza się jałowym opatrunkiem z gazy, tetry lub gładkiego płótna, zakrywającym całą ich powierzchnię. Nie wolno do tego celu używać waty, ligniny ani innych podobnych materiałów, których cząsteczki przywierają do rany i trudno je potem stamtąd usunąć. Niedozwolone jest używanie plastrów samoprzylepnych do mocowania tych opatrunków, ponieważ omyłkowe ich przyklejenie do skóry podrażnionej powoduje powstanie dodatkowych obrażeń. Szkodliwe dla późniejszego procesu gojenia ran może też się okazać amatorskie stosowanie środków leczniczych w postaci jakichkolwiek maści, kremów lub żelów, jak również przekuwanie pęcherzy oparzeniowych.
Gdy ciężki stan poszkodowanego zdaje się kwalifikować go do szybkiego przeprowadzenia zabiegów operacyjnych (chirurgicznych), bezwzględnie nie wolno podawać mu żadnych medykamentów, płynów lub pokarmów.
Wezwanie fachowej pomocy lekarskiej i przewiezienie poszkodowanego do odpowiedniej placówki medycznej jest bezwzględnie konieczne jeśli:
-oparzenia dotyczą takich części ciała jak: głowa, dłonie, stopy, błony śluzowe, układ pokarmowy, narządy wzroku i organy płciowe;
-występują (niezależnie od obszaru) oparzenia III i IV stopnia;
-obszar oparzeń II stopnia przekracza 10% ogólnej powierzchni ciała;
-oparzenia (nawet nieznaczne) powstały w wyniku działania prądu elektrycznego.
Poszkodowany do czasu przybycia profesjonalnej pomocy lekarskiej powinien przebywać w pozycji leżącej z uniesionymi w górę (przez odpowiednie podparcie lub podwieszenie) poparzonymi kończynami. Zmniejsza to ich przekrwienie i odczuwany w nich lokalny ból. Nie poparzone części ciała poszkodowanego należy starannie okryć, zabezpieczając go w ten sposób przed utratą ciepła będącą czynnikiem pogarszającym ogólny stan zdrowia.
Przez cały czas oczekiwania na pomoc lekarską nie można pozostawić poszkodowanego bez opieki i towarzystwa. Jeśli jest przytomny, należy z nim rozmawiać, uspokajać jego lęki, można poić małymi łyczkami wodą (rezygnujemy z tego w przypadkach utrat świadomości i j/w), obserwując jednocześnie, czy nie pojawiają się jakieś zaburzenia oddechu lub funkcjonowania układu krążenia. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe podjęcie akcji reanimacyjnej.

Oparzenia chemiczne.
Jakie są objawy?
- spowodowane kwasami- tworzą się przylegające strupy o charakterystycznej barwie;
po kwasie solnym- białe,
po kwasie azotowym- żółte,
po kwasie siarkowym- czarne.
- spowodowane ługami- powstaje szkliste obrzmienie.
Wszystkie oparzenia chemiczne są bardzo bolesne.
Jak postępować?
1. Należy możliwie szybko spłukać oparzoną okolicę obficie pod bieżącą wodą. Trzeba zwrócić uwagę, aby spłukująca woda odpływała najkrótszą drogą, możliwie nie kontaktując się ze zdrową skórą. Spłukiwanie powinno trwać do chwili przybycia lekarza.
2. Jeżeli nie ma dostępu do wody należy żrącą substancję usunąć dotknięciem czystej tkaniny.
3. Przesiąknięte ubranie należy natychmiast zdjąć.
Ratownik musi zachować ostrożność, aby sam nie uległ poparzeniu. W miarę możliwości powinien stosować rękawice gumowe.

Przechłodzenia i odmrożenia

Przechłodzenie to wyziębienie całego ciała i może nastąpić zawsze, gdy zbyt lekko ubrany człowiek przebywa przez dłuższy czas w niskiej temperaturze.
Przechłodzeniu sprzyja działanie wilgoci i wiatru oraz ogólne wyczerpanie, zły stan ogólny lub schorzenia towarzyszące, np. wstrząs.
Rozróżnia się trzy stadia wychłodzenia:
1. okres obronny, gdy temperatura centrum ciała wynosi 36 - 34 °C, pojawiają się silne dreszcze, skóra jest blada i zimna, występuje "gęsia skórka", wargi są sine, tętno i oddech przyspieszone,
2. stadium wyczerpania, gdy temperatura centrum ciała wynosi 34 - 27 °C, ustaje drżenie z zimna, pojawia się kurczowe drętwienie mięśni oddech staje się wolniejszy i bardziej powierzchowny, występują przerwy w oddychaniu, zwalnia się również tętno i pojawiają się zaburzenia rytmu, zanika odczuwanie bólu, następuje apatia, człowiek zapada w sen, poniżej temperatury 30°C następuje utrata przytomności i cale ciało staje się zimne,
3. letarg - śmierć mózgowa, przy niższej temperaturze ciała ustają czynności życiowe, kurczowe zdrętwienie mięśni ustępuje wiotkiemu porażeniu, brak przytomności, sztywne źrenice, brak ruchów oddechowych, tętno niewyczuwalne, jeżeli najpóźniej w tym okresie nie przystąpi się do reanimacji, następuje zgon.
Czynności ratujące:

    zabezpieczenie przed dalszym wyziębieniem - zmarzniętego przenosimy do chłodnego pomieszczenia, zdejmujemy mokre ubranie, zawijamy w suche koce,
    gdy jest przytomny, podajemy dobrze osłodzone, gorące napoje, nie wolno nagrzewać pacjenta z zewnątrz, gdyż nastąpi jego zgon
    człowiek przechłodzony nie powinien się ruszać, nie należy również wykonywać u niego ruchów biernych,
    nie masujemy kończyn i nie podajemy alkoholu.


Odmrożenia.
Na odmrożenia narażone są wystające części ciała, a sprzyja temu niska temperatura, lekkie i obcisłe ubranie oraz wilgoć.
Odmrożenia dzielimy na 4 stopnie:
1. skóra jest przejściowo zaczerwieniona i obrzęknięta, występuje silna bolesność,
2. prócz znacznego obrzęku tworzą się pęcherze na sinoprzekrwionej skórze, występuje silny ból,
3. skóra przyjmuje barwę niebieskoczarną, tkanki na różnej przestrzeni ulegają obumarciu,
4. następuje całkowite zamarzniecie tkanek.
Odmrożona skóra stwarza zagrożenie zakażeniem.
Czynności ratujące:
przy powierzchownych odmrożeniach rozluźniamy odzież i buty, ogrzewamy ciepłem własnego ciała nie masując i nacierając, podajemy gorące napoje, zakładamy jałowy opatrunek, w przypadku głębokich odmrożeń nie zaleca się żadnych czynności mających na celu ogrzewanie odmrożonych okolic, jeśli wytworzyły się pęcherze nie otwiera się ich, a tylko przykrywa jałowym opatrunkiem,

Zatrucia
Zatrucie, jest to ostry stan zaburzeń czynności organizmu spowodowany wchłonięciem substancji toksycznej. Trucizna może dostać się do organizmu człowieka poprzez:
- przewód pokarmowy,
- drogi oddechowe,
- bezpośrednio do krwi (np. narkotyki),
- przez skórę.

Jakie są objawy zatrucia?
Brak jest objawów swoistych tzn. charakterystycznych dla ostrego zatrucia. Dominują zaburzenia świadomości, od stanów śpiączki do pobudzenia. Ostre zatrucia manifestują się często:
- zaburzeniami oddechu,
- drgawkami,
- niewydolnością serca, arytmią,
-zaburzeniami ze strony układu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunki,
- uszkodzeniami skóry: wykwity, przebarwienia, rumień.

Jak postępować?

Pomoc przedlekarska sprowadza się do kontroli podstawowych funkcji życiowych, a w razie potrzeby do podjęcia reanimacji krążeniowo-oddechowej. Jeżeli do zatrucia doszło środkami do ochrony roślin, pochodnymi cyjanowodoru, pochodnymi fosfoorganicznymi lub środkami wziewnymi ratujący może odstąpić od przeprowadzenia sztucznego oddychania metodą ust-usta ze względu na zagrożenie własnego życia.
Szybkie ustalenie okoliczności zdarzenia, rodzaju substancji toksycznej i drogi jej przyjęcia znacznie ułatwia późniejsze postępowanie terapeutyczne. Należy zabezpieczyć przedmioty (fiolki po lekach, resztki jedzenia, wymiociny, mocz, stolec), które byłyby pomocne w identyfikacji trucizny.
Substancję toksyczną należy jak najszybciej usunąć. Metoda jest zależna od drogi wniknięcia trucizny.

Jeżeli substancja dostała się do organizmu przez przewód pokarmowy wskazane jest wywołanie wymiotów, poprzez podanie choremu do wypicia letniej wody (lub wody z mydłem), a następnie drażnienie szpatułką lub palcem nasady języka lub tylnej ściany gardła. Manewr ten ma sens, jeżeli zostanie wykonany w ciągu 2-4 godzin od chwili zażycia trucizny. Prowokowanie wymiotów jest bezwzględnie przeciwwskazane u chorych nieprzytomnych, z niesprawnym odruchem wymiotnym, zatrutych środkami żrącymi i oleistymi, pobudzonych psychoruchowo, z drgawkami. Podawanie środków przeczyszczających pozostaje kontrowersyjne, gdyż istnieją opinie, że nasilają one wchłanianie trucizny zamiast przyspieszać jej wydalanie. Stosowanie węgla aktywowanego jest uzasadnione, gdyż adsorbuje cząstki trucizny(np. etanol, toksyny bakteryjne i grzybowe). Pomocne jest podanie świeżo zaparzonej, mocnej herbaty, gdyż jej składnik- tanina, ma właściwości wiążące niektóre substancje toksyczne.
W przypadku, gdy do zatrucia doszło drogą wziewną, chorego należy przede wszystkim wynieść z miejsca skażonego, następnie ocenić jego funkcje życiowe (patrz wyżej). Dalsze postępowanie zależy od stanu chorego.